Kryteria słuszności
: wt sty 25, 2011 10:44 pm
W etyce wyłoniły się dwa przeciwstawne poglądy:
1) Deontologizm wg niego w odniesieniu do
pewnych kategorii czynów można zdeterminować ich słuszność na podstawie treści a nie dopiero
w oparciu o konsekwencje. Dzięki temu odnośnym normom treściowym przysługuje uniwersalna
ważność.
2) Teleologizm wg niego o moralnej słuszności działania decydują wyłącznie jego dobro
lub zło czynne, czyli pożyteczne lub szkodliwe skutki działania a więc konsekwencje czynów,
które człowiek może czasami przewidzieć aczkolwiek trudno jednoznacznie czasami określić skutki
ludzkich czynów oraz różnorodność sytuacji, w których są czyny podejmowane, teologowie
zaprzeczają istnieniu norm ogólnie ważnych, tj. dopuszczają możliwość usprawiedliwienia
wyjątków od wszelkich treściowych norm moralnych.
Zakres obowiązywania słusznościowych norm moralnych precyzują trzy zasady:
Zasada mniejszego zła – w sytuacji konfliktu dóbr pierwszeństwo ma
dobro całości organizmu, kiedy hierarchia wartości jest na różnych poziomach wyznaczona przez
bytową strukturę osoby. Zasada mniejszego zła, pozwala na dopuszczenie zła, aby
wynikło z tego dobro.Cel uświęca środki.
Zasada koniecznego zła – w sytuacji, w której chodzi o dobro związane
z istnieniem lub tożsamością osoby jako osoby, bezpośrednia agresja lub atak na to dobro nie może
być usprawiedliwiona dobrem wyższym. Nie istnieje wyższe dobro od dobra jaką jest indywidualna
osoba. Świadomy wybór takiego działania jest zawsze wyborem zła moralnego, potocznie mówi
się, że cel nie uświęca środków.
Zasada podwójnego skutku – w sytuacji, kiedy zachodzi konflikt pomiędzy dobrami, gdzie
istnieje konieczny warunek dla istnienia lub tożsamości, naruszenie tego rodzaju dobra może być
moralnie usprawiedliwione jedynie jako bezpośrednio nie zamierzony skutek czynu moralnie
dobrego. Dobry czyn wywołał zły skutek i nie było to zło wprost zamierzone. Może być to
w obronie własnego życia lub życia innych osób przed napastnikiem.
1) Deontologizm wg niego w odniesieniu do
pewnych kategorii czynów można zdeterminować ich słuszność na podstawie treści a nie dopiero
w oparciu o konsekwencje. Dzięki temu odnośnym normom treściowym przysługuje uniwersalna
ważność.
2) Teleologizm wg niego o moralnej słuszności działania decydują wyłącznie jego dobro
lub zło czynne, czyli pożyteczne lub szkodliwe skutki działania a więc konsekwencje czynów,
które człowiek może czasami przewidzieć aczkolwiek trudno jednoznacznie czasami określić skutki
ludzkich czynów oraz różnorodność sytuacji, w których są czyny podejmowane, teologowie
zaprzeczają istnieniu norm ogólnie ważnych, tj. dopuszczają możliwość usprawiedliwienia
wyjątków od wszelkich treściowych norm moralnych.
Zakres obowiązywania słusznościowych norm moralnych precyzują trzy zasady:
Zasada mniejszego zła – w sytuacji konfliktu dóbr pierwszeństwo ma
dobro całości organizmu, kiedy hierarchia wartości jest na różnych poziomach wyznaczona przez
bytową strukturę osoby. Zasada mniejszego zła, pozwala na dopuszczenie zła, aby
wynikło z tego dobro.Cel uświęca środki.
Zasada koniecznego zła – w sytuacji, w której chodzi o dobro związane
z istnieniem lub tożsamością osoby jako osoby, bezpośrednia agresja lub atak na to dobro nie może
być usprawiedliwiona dobrem wyższym. Nie istnieje wyższe dobro od dobra jaką jest indywidualna
osoba. Świadomy wybór takiego działania jest zawsze wyborem zła moralnego, potocznie mówi
się, że cel nie uświęca środków.
Zasada podwójnego skutku – w sytuacji, kiedy zachodzi konflikt pomiędzy dobrami, gdzie
istnieje konieczny warunek dla istnienia lub tożsamości, naruszenie tego rodzaju dobra może być
moralnie usprawiedliwione jedynie jako bezpośrednio nie zamierzony skutek czynu moralnie
dobrego. Dobry czyn wywołał zły skutek i nie było to zło wprost zamierzone. Może być to
w obronie własnego życia lub życia innych osób przed napastnikiem.